Na świecie jest ponad miliard jednostek tego sprzętu, generuje on setki milardów KWh co roku, zaś prąd to nie tylko stacje jądrowe i wodne, lecz także, cieplne, opałowe, węglowe czy działające na drewno! Zmniejszając zużycie prądu chociaż na 10% ogranicznym liczbę samochodów o 7 milionów

I to jest właśnie coś.

Grano.la jest być może jednym z bardziej perspektywicznych projektów, który mi się ostatnio nawinął. Lubię takie rzeczy!
Jest to tak naprawdę niewielki program działający w tle i śledzący za aktywnością sprzętu. Kiedy użytkownik pracuje aktywnie, wydajność komputera pozostaje na poziomie maksymalnym, zaś jak odchodzimy na chwilę, piszemy sobie coś spokojnie, czy ogólnie korzystamy z niezasobożernego oprogramowania, Grano.la redukuje moc procesora, hamuje twardy dysk i zmniejsza jasność ekranu. Niby nic nowego — przecież mamy profile w laptopach. Jak dla mnie tego typu inicjatywy jednak pobudzają świadomością, są bardziej skłonne zgromadzić masę osób przychylnych (w tej chwili użytkownicy “uratowali” ponad 79 tys. drzew…) i rozprzestrzenić się na naszych laptopach.

A sama zasada działania jest prosta — technologia dynamic voltage i frequency scaling.

Aby zacząć korzystać z granoli wystarczy pobrać i zainstalować program z ich strony i zacząć ratować naszą planetę.

Na prośbę kilku osób zamieszczam prezentacje:

“Użyteczność to cały zestaw technik pomiarów i zaleceń, wynikających z długiej tradycji, której korzenie tkwią jeszcze w czasach sprzed ery komputerów: w ergonomii i wzornictwie przemysłowym.”

Kiedyś dawno temu nasza branża urodziła pojęcie “usability”, niefortunnie tłumaczone na polski “funkcjonalność” (w tłumaczeniu książki Pearrow-a by Helion), następnie “użyteczność”. Wykorzystując tylko te pojęcie można przeprowadzić pełnowartościowy test na profesjonalną przydatność w branży.
Przeczytajcie poniższe zdania:

• Usability tej aplikacji należy poprawić.
• Ten sajt ma niedostatecznie dobre usability.
• Interfejs jest zupełnie nie użyteczny.
• Słaba użyteczność to jak zła ekologia środowiska.

Jeżeli po przeczytaniu tego:

• nie macie ochoty pośmiać się lub popłakać,
• wasza twarz nie została skrzywiona poprzez niesmaczny grymas lub wyraz żałoby,
• wewnątrz nie rozpalił się ogień nienawiści,
• żadne z powyższych nie pasuje, a wciąż uważacie się za specjalistę,
• właśnie przypomnieliście sobie, że też nadużywacie powyższe zdania wykorzystując każdą (nie ważne czy właściwą) do tego okazję,

to gratuluję. Wykryto dyletanta, gdyż tylko dyletant może bez poczucia winy i własnego sumienia, z przerażającą stabilnością wykorzystywać termin, którego nie rozumie i nie umie używać właściwie.

Definicja zgodnie z ISO 9241–11 mówi, że:

Usability — the extent to which a product can be used by specified users to achieve specified goals with efficiency, effectiveness and satisfaction in a specified context of use.

Dodatkowo, trzeba pamiętać o innych definicjach (w poniższej tabelce zestawienie porównawcze “konceptów”):

Wystarczy 2-minutowej analizy, aby zrozumieć, że:

1. Użyteczność jest stopniem kilku wskaźników. Nie może być ona zła czy dobra. Usability nie można polepszyć lub pogorszyć, ale zwiększyć lub zmniejszyć.
2. Nie ma żadnego ogólnego stopnia użyteczności. Pojęcie użyteczności zawiera w sobie metryki, które mogą być skorelowane lub przeczyć sobie (np. szybkość uczenia się i szybkość “pracy” nie mogą być jednakowo wysokie).
3. Usability nie jest synonimem określeń tj. “wygoda”, “przyjazność”, “intuicyjność”, “zrozumiałość”, “łatwość” itp. Mówiąc o przyjazności pamiętajmy, że te słowo oznacza “przyjaźnie nastawiony do kogoś/czegoś, życzący dobra”. Ani grama tu stopnia efektywności, skuteczności czy satysfakcji.

Krótko mówiąc, użyteczność (ang. usability) nie ma synonimów i nie będzie ich dopóki, dopóty szanowana społeczność specjalistów nie umówi się wspólnie dokładać kolejne przymiotniki, rzeczowniki i inne części nie mające nic wspólnego z użytecznością.
Użyteczność to pojęcie z ciężkim losem i najprostszym sposobem na złagodzenie jego cierpienia jest wyłączenie tego słowa ze swojego słownika do momentu pełnego zrozumienia czym “ono” jest.
Przy okazji tego wylewu pragnę wyrazić uznanie Robertowi Drozdowi, bez którego pięknych wpisów świat polskiego usability nie byłby taki interesujący.

• Jeżeli użytkownik w ciągu 5 sekund nie zrozumie, po co jest ten sajt  - ON ODEJDZIE!
• Trzy przyciski na jednym ekranie?? Czyż Ty oszałał? Przecież UŻYTKOWNIK NIE POŁAPIE SIĘ!
• Kolor tła jest za wyraźny, NIKT nie będzie mógł długo patrzeć na stronę.
• UŻYTKOWNIK ODEJDZIE! Bounce rate, exit, to k-a-t-a-s-t-r-o-f-a!

Te i podobne stwierdzeniom mają wspólny mianownik, a nawet dwa.

1. Użytkownik (odwiedzający stronę) najczęściej jest pozbawiony motywacji pozostać i zrobić coś pożytecznego dla siebie.
2. Wszyscy użytkownicy są jednakowi, stanowią jedną całość (a nawet twór).

Gdyby wcześniej napisane 3 stwierdzenia nie bazowały na powyższych mianownikach, dopuszczane byłyby wyjątki. A tak — takie klauzule są BŁĘDNE! O ile co do pierwszej jeszcze można znaleźć pewne grono użytkowników (np. użytkujących sajty typu Circle jerk TGP ), to co do drugiego powiem krótko — absurd. Tym nie mniej, zachorować na przedstawienie o rzeczywistości w barwach ADU jest bardzo łatwo, zaś odrzucić powyższe lematy zupełnie odwrotnie. Można znaleźć wiele wpisów blogowych NIEspecjalistów branży projektowej, o tym, że np. nowy interfejs Allegro czy Grono jest koszmarny, straszny i w ogóle, gdzie większość uzasadnień bazuje na twierdzeniu ADU. Skutkiem takich stwierdzeń jest najczęściej masowa frustracja, demonstracja sieciowa i najważniejsze — brak uzasadnienia problemów interfejsu. I winna temu jest właśnie znowuż teoria ADU — cała intelektualna praca poszła się j…, kulturalnie mówiąc, na marne.

Osobiście też “zgrzeszyłem”, bez tego się nie obyło oczywiście. Ale walczyć z ADU trzeba, i od razu na dwóch frontach. Ważne jest aby w publicystycznym tłumie nie zapominać o tym, że każdy użytkownik jest inny, mogą być podobne, mogą być grupowani wg pewnych cech demograficznych, kolaboracyjnych etc., ale zawsze inni. Sformułowanie o 5 sekundach można ubrać zupełnie inaczej, i będzie to uzasadnione, np. “Jeżeli niektórzy z odwiedzających naszą stronę w ciągu 5 sekund nie zrozumie, po co jest ta strona, to on ją zamknie”, z kolei kwestia tego czy ci niektórzy są grupą docelową i czy należy o nich walczyć to już inna bajka.  Każdy raz przed zmianą interfejsu celem dogodzenia słabo zmotywowanym użytkownikom należy zastanowić, czy nie lepiej i czy można spróbować jakoś im tą motywację zwiększyć, nie sprowadzając produkt do poziomu złożoności cegły. Cegły też są potrzebne w życiu, lecz świat nie składa się tylko z nich…

Celem badania ankietowego jest uzyskanie wiedzy o użytkownikach, stopniu ich zadowolenia z usług dostarczanych przez system oraz ich opinii na temat interfejsu systemu, za pośrednictwem którego usługi są dostarczane użytkownikom. Aby uzyskać tę wiedzę, należy przetworzyć dane ankietowe. Rezultaty tego przetwarzania można wykorzystać do zwiększenia efektywności wykorzystania usług systemu zorientowanego na usługi.

Wadą badania ankietowego jest:

• ­ trudność zaprojektowania ankiety, tj. ułożenia takiego zestawu pytań, który pozwoli wydobyć od użytkowników jak najwięcej istotnych informacji o stopniu zadowolenia z usług dostarczanych przez system oraz z interfejsu systemu, za pośrednictwem którego usługi są dostarczane użytkownikom,
• ­ konieczność przetwarzania wypełnionych ankiet w celu uzyskania końcowej oceny systemu.

Różni użytkownicy ten sam system oceniać będą w różny sposób. Powodem tego stanu rzeczy są np. różnice w wymaganiach jakie stawiają oni usługom dostarczanym przez system. Dlatego warto podzielić użytkowników na grupy, w zależności od odpowiedzi udzielanych w ankietach.
Podział na grupy odbywa się w przestrzeni ankiet, której współrzędne odpowiadają kolejnym pytaniom ankietowym, natomiast wypełnione przez użytkowników ankiety są punktami w tej przestrzeni.  Po pierwsze, odpowiedzi na pytania ankietowe zazwyczaj są ograniczone do wyboru spośród niewielkiej liczby wariantów. Utrudnia to analizę ankiet metodami automatycznego grupowania danych, które najlepiej działają w przestrzeniach o współrzędnych typu ciągłego. Po drugie, ankiety użytkowników mogą być ułożone w przestrzeni ankiet równomiernie, nie tworząc wyraźnych zgrupowań. Wówczas algorytmy grupowania za każdym uruchomieniem znajdywałyby inny, losowo wybrany, podział na grupy. Odpowiada to sytuacji, w której pomiędzy skrajnymi opiniami występują opinie pośrednie i nie ma podstaw do podzielenia tego zbioru na odrębne części.
W publikacji opisano metodę selekcji atrybutów wspomagającą proces grupowania użytkowników na podstawie wyników badania ankietowego. Metoda umożliwia przeprowadzenie grupowania bez względu na to, czy dane są rozmieszczone w przestrzeni nierównomiernie czy równomiernie. Rezultaty jej działania dają również podstawę do uporządkowania zestawów pytań ankietowych (atrybutów) ze względu na ich wartość informacyjną, rozumianą jako przydatność do oceny jakości usług systemu informatycznego.